ძილი: წესები, რომლებიც რიტმს აწესრიგებს
მონახაზი — ტექსტი სპეციალისტს ჯერ არ დაუმტკიცებია.
ძილის პრობლემები — ჩაძინების გაძნელება, ღამით ხშირი გაღვიძება, დილით ძალიან ადრე გაღვიძება — ხშირად შფოთვასა და დაბალ განწყობას ახლავს. ცუდი ძილი კი თავის მხრივ განწყობაზე მოქმედებს.
CBT-ში ძილზე მუშაობა რამდენიმე წესს ეყრდნობა. ძილის „იძულება“ მათი მიზანი არ არის — მიზანი რეგულარული რიტმია.
- ერთი და იგივე დრო. ადექი ყოველდღე ერთსა და იმავე დროს, შაბათ-კვირასაც — მაშინაც, როცა ცუდად გეძინა.
- საწოლი — ძილისთვის. საწოლში ნუ იმუშავებ, ნუ უყურებ ეკრანს და პრობლემებზე ნუ იფიქრებ.
- თუ ვერ იძინებ — დაახლოებით 20 წუთის შემდეგ ადექი, გადი სხვა ოთახში და მშვიდი საქმე აკეთე მკრთალ შუქზე. დაბრუნდი, როცა ძილი მოგერევა.
- დღის ძილი — მოკლე, ან სულაც არა, განსაკუთრებით ნაშუადღევს. მაგრამ თუ ძილის ნაკლებობის გამო დღისით ძალიან გეძინება, საჭეს ნუ დაჯდები და საშიშ საქმეს ნუ გააკეთებ.
- ყავა, ძლიერი ჩაი, ენერგეტიკული სასმელი — ნაშუადღევის შემდეგ არა. ალკოჰოლი ძილის ხარისხზე მოქმედებს, თუნდაც ჩაძინება გაადვილოს.
- ეკრანები — ძილამდე ერთი საათით ადრე გამორთე, ან შუქი მაინც დაუწიე.
- საათს ღამით ნუ უყურებ — „კიდევ სამი საათი დამრჩა“ შფოთვას ზრდის.
ერთ-ორ ღამეზე ნუ შეაფასებ — წესები რამდენიმე კვირის განმავლობაში სცადე. განწყობის დღიურის შენიშვნაში ძილიც შეგიძლია აღნიშნო, რომ კავშირი დაინახო.
ექიმთან მიდი, თუ ძილის პრობლემა თვეზე მეტხანს გრძელდება, თუ ძილში ხვრინავ და სუნთქვა გიჩერდება, ან თუ დღისით იმდენად გეძინება, რომ საფრთხეს ქმნის (მაგ. საჭესთან). ძილის წამალს ექიმი ნიშნავს — თავად ნუ დაიწყებ და ნუ შეწყვეტ.